Tenaga boleh diperbaharui ialah tenaga yang diperoleh daripada sumber semula jadi yang diisi semula pada kadar yang lebih tinggi daripada yang digunakan. Cahaya matahari dan angin, sebagai contoh, adalah sumber yang sentiasa diisi semula. Sumber tenaga boleh diperbaharui terdapat banyak di sekeliling kita.
Bahan api fosil – arang batu, minyak dan gas – sebaliknya, merupakan sumber yang tidak boleh diperbaharui yang mengambil masa ratusan juta tahun untuk terbentuk. Bahan api fosil, apabila dibakar untuk menghasilkan tenaga, menyebabkan pelepasan gas rumah hijau yang berbahaya, seperti karbon dioksida.
Menjana tenaga boleh diperbaharui menghasilkan pelepasan yang jauh lebih rendah berbanding pembakaran bahan api fosil. Peralihan daripada bahan api fosil, yang kini menyumbang sebahagian besar pelepasan, kepada tenaga boleh diperbaharui adalah kunci untuk menangani krisis iklim.
Tenaga boleh diperbaharui kini lebih murah di kebanyakan negara, dan menjana tiga kali ganda lebih banyak pekerjaan berbanding bahan api fosil.
Berikut adalah beberapa sumber tenaga boleh diperbaharui yang biasa:
TENAGA SOLAR
Tenaga suria merupakan sumber tenaga yang paling banyak dan boleh dimanfaatkan dalam cuaca mendung. Kadar tenaga suria dipintas oleh Bumi adalah kira-kira 10,000 kali ganda lebih besar daripada kadar penggunaan tenaga oleh manusia.
Teknologi solar boleh menyalurkan haba, penyejukan, pencahayaan semula jadi, elektrik dan bahan api untuk pelbagai aplikasi. Teknologi solar menukarkan cahaya matahari kepada tenaga elektrik sama ada melalui panel fotovoltaik atau melalui cermin yang menumpukan sinaran suria.
Walaupun tidak semua negara dikurniakan tenaga suria yang sama, sumbangan yang ketara kepada campuran tenaga daripada tenaga suria langsung adalah mungkin untuk setiap negara.
Kos pembuatan panel solar telah menurun secara mendadak dalam dekad yang lalu, menjadikannya bukan sahaja berpatutan tetapi selalunya merupakan bentuk elektrik yang paling murah. Panel solar mempunyai jangka hayat kira-kira 30 tahun, dan terdapat dalam pelbagai warna bergantung pada jenis bahan yang digunakan dalam pembuatan.
TENAGA ANGIN
Tenaga angin memanfaatkan tenaga kinetik udara yang bergerak dengan menggunakan turbin angin besar yang terletak di darat (darat) atau di laut atau air tawar (luar pesisir). Tenaga angin telah digunakan selama ribuan tahun, tetapi teknologi tenaga angin darat dan luar pesisir telah berkembang sejak beberapa tahun kebelakangan ini untuk memaksimumkan elektrik yang dihasilkan – dengan turbin yang lebih tinggi dan diameter rotor yang lebih besar.
Walaupun kelajuan angin purata berbeza-beza mengikut lokasi, potensi teknikal dunia untuk tenaga angin melebihi pengeluaran elektrik global, dan potensi yang mencukupi wujud di kebanyakan rantau di dunia untuk membolehkan penggunaan tenaga angin yang ketara.
Banyak bahagian dunia mempunyai kelajuan angin yang kencang, tetapi lokasi terbaik untuk menjana kuasa angin kadangkala adalah yang terpencil. Kuasa angin luar pesisir menawarkan potensi yang luar biasa.
TENAGA GEOTERMA
Tenaga geoterma menggunakan tenaga haba yang boleh diakses dari bahagian dalam Bumi. Haba diekstrak daripada takungan geoterma menggunakan perigi atau cara lain.
Takungan yang secara semula jadi cukup panas dan telap dipanggil takungan hidroterma, manakala takungan yang cukup panas tetapi diperbaiki dengan rangsangan hidraulik dipanggil sistem geoterma yang dipertingkatkan.
Sebaik sahaja berada di permukaan, bendalir pelbagai suhu boleh digunakan untuk menjana elektrik. Teknologi penjanaan elektrik daripada takungan hidroterma adalah matang dan boleh dipercayai, serta telah beroperasi selama lebih 100 tahun.
HIDROPOWER
Kuasa hidro memanfaatkan tenaga air yang bergerak dari ketinggian yang lebih tinggi ke ketinggian yang lebih rendah. Ia boleh dijana daripada takungan dan sungai. Loji kuasa hidro takungan bergantung pada air yang disimpan di dalam takungan, manakala loji kuasa hidro aliran sungai memanfaatkan tenaga daripada aliran sungai yang tersedia.
Takungan kuasa hidro selalunya mempunyai pelbagai kegunaan – menyediakan air minuman, air untuk pengairan, kawalan banjir dan kemarau, perkhidmatan navigasi, serta bekalan tenaga.
Kuasa hidro kini merupakan sumber tenaga boleh diperbaharui terbesar dalam sektor elektrik. Ia bergantung pada corak hujan yang stabil secara amnya, dan boleh terjejas secara negatif oleh kemarau yang disebabkan oleh iklim atau perubahan ekosistem yang memberi kesan kepada corak hujan.
Infrastruktur yang diperlukan untuk mewujudkan kuasa hidro juga boleh memberi kesan buruk kepada ekosistem. Atas sebab ini, ramai yang menganggap hidro berskala kecil sebagai pilihan yang lebih mesra alam, dan amat sesuai untuk komuniti di lokasi terpencil.
TENAGA LAUTAN
Tenaga lautan berasal daripada teknologi yang menggunakan tenaga kinetik dan haba air laut – contohnya gelombang atau arus – untuk menghasilkan elektrik atau haba.
Sistem tenaga lautan masih di peringkat awal pembangunan, dengan beberapa prototaip peranti gelombang dan arus pasang surut sedang diterokai. Potensi teori untuk tenaga lautan dengan mudah melebihi keperluan tenaga manusia semasa.
BIOENERGI
Biotenaga dihasilkan daripada pelbagai bahan organik, yang dipanggil biojisim, seperti kayu, arang, najis dan baja lain untuk pengeluaran haba dan kuasa, dan tanaman pertanian untuk biobahan api cecair. Kebanyakan biojisim digunakan di kawasan luar bandar untuk memasak, pencahayaan dan pemanasan ruang, secara amnya oleh populasi miskin di negara membangun.
Sistem biojisim moden merangkumi tanaman atau pokok khusus, sisa daripada pertanian dan perhutanan, dan pelbagai aliran sisa organik.
Tenaga yang dihasilkan melalui pembakaran biojisim menghasilkan pelepasan gas rumah hijau, tetapi pada tahap yang lebih rendah daripada pembakaran bahan api fosil seperti arang batu, minyak atau gas. Walau bagaimanapun, biotenaga hanya boleh digunakan dalam aplikasi yang terhad, memandangkan potensi impak negatif alam sekitar yang berkaitan dengan peningkatan besar-besaran dalam ladang hutan dan biotenaga, dan mengakibatkan penebangan hutan dan perubahan penggunaan tanah.
Masa siaran: 29 Nov-2022